Kategoriler
Freelance

6 Aylık Dönem Sonrası Freelancer’ın Sorması Gereken 50 Soru

Freelancer olarak çalışan kişilerin performans değerlendirmesi yaptıklarını pek sanmıyorum. Oysa performans değerlendirmesi, durumunuz hakkında bazı gerçekleri ortaya çıkaracak, bazıları hakkında ip ucu verecek ve dönemlik planlamanızı yapmak için size yardımcı olacaktır. Performans değerlendirmesi, aslında bir öz eleştiri olarak da düşünülebilir bu noktada.

Bu yazıda altı aylık dönemlerde performans değerlendirmesi yaparken size yardımcı olacak 50 soru paylaşacağım. Bu sorular geneli kapsar ve zamanla bazı soruları özelleştirmeniz gerekebilir. Hatta kendi “freelancer performans değerlendirme soruları”nızı oluşturabilirsiniz.

Freelancer olarak çalışan kişilerin performans değerlendirmesi yaptıklarını pek sanmıyorum. Oysa performans değerlendirmesi, durumunuz hakkında bazı gerçekleri ortaya çıkaracak, bazıları hakkında ip ucu verecek ve dönemlik planlamanızı yapmak için size yardımcı olacaktır. Performans değerlendirmesi, aslında bir öz eleştiri olarak da düşünülebilir bu noktada.

Bu yazıda altı aylık dönemlerde performans değerlendirmesi yaparken size yardımcı olacak 50 soru paylaşacağım. Bu sorular geneli kapsar ve zamanla bazı soruları özelleştirmeniz gerekebilir. Hatta kendi “freelancer performans değerlendirme soruları”nızı oluşturabilirsiniz.

  • İş Kalitesi Soruları
  • Mali Durum Soruları
  • Freelance Yaşam Tarzı Soruları
  • Yetenek ve Ekipman Soruları
  • İş Ağı Soruları
  • Hedef Soruları

İş Kalitesi Soruları

Piyasadaki rekabetten kendinizi soyutlamak istiyorsanız işinizin, çalışmalarınızın, projelerinizin kalitesi çok önemlidir. Bu kategori altında iş kalitenizin yeterli olup olmadığını keşfetmeye yardımcı bazı sorular yer alıyor.

  1. Tamamladığınız son projeleriniz ile gurur duyuyor musunuz? Yaptığınız işten gurur duymanız, o işten ne kadar memnun olduğunuzun da bir göstergesidir. Yaptığınız işlerin sizi tatmin etmesi, iş kalitenizi arttırmanızda fayda sağlar.
  2. Çalıştığınız projelerde potansiyelinizi ve yeteneğinizi ne kadar kullanabildiniz? Bazen ilk projelerinizde sahip olduğunuz potansiyeli tam anlamıyla yansıtamayabilirsiniz. Potansiyelinizi ve yeteneklerinizi daha doğru ve etkili kullanabileceğiniz projelerde çalışmak, iş kalitenizi arttırır.
  3. Eğer son projenizi yeniden yapmak zorunda kalsaydınız, neyi farklı yapardınız? Son projenizi bitirdikten sonra incelemek ve kullanıcılardan gelen geri bildirimler doğrultusunda geliştirmeye yönelik notlar çıkarmak, iş kalitenizi arttırır.
  4. Porföyünüze (Portfolio) eklemek için heyecanla çalıştığınız bir proje tamamladınız mı? Bu tarz projeler sürekli gelişim ve portföyün gelişmesi için faydalı olacaktır.
  5. En çok zevk aldığınız projeniz hangisi? Eğlenerek çalıştığınız bir proje var ise benzer projeler üzerine çalışmak faydalı olacaktır. Sinir ve stresin az olduğu alanlarda yaratıcılık sınırları zorlanabilir.
  6. En çok zorlandığınız projeniz hangisi? Eğer çalışmakta zorlandığınız projelerin ortak özelliklerini belirleyebilirseniz, bu projelerden kaçabilir veya bu alanda kendinizi geliştirebilirsiniz.
  7. Müşterileriniz veya iş ortaklarınız, ortaya çıkarttığınız iş hakkında ne söylediler? Müşterilerinizin veya iş ortaklarınızın görüşleri çok değerli olabilir. Eğer onlardan herhangi bir görüş alamadıysanız, sormaktan korkmayın.
  8. Herhangi bir müşterinizden tavsiye (size iş yönlendirilmesi) veya tekrar iş alıyor musunuz? Müşterilerinizin memnun olması size tekrar iş yapabilme imkânı sağlar. Ayrıca sizi etraflarındaki kişilere de tavsiye edebilirler.

Mali Durum Soruları

Bir iş insanı olarak en temel amacınız kâr etmektir. Bu kategori altında mali durumunuzu keşfetmeye yardımcı bazı sorular yer alıyor.

  1. Freelancer olarak geçinebiliyor musunuz? En nihayetinde geçim kaynağınızın freelancer olarak çalışmalarınızdan elde ettiğiniz gelir olması gerekir. Siz, freelancer olarak mı geçiniyorsunuz?
  2. Birden fazla müşteriniz var mı? Freelance iş modelinde tek bir müşteri ile çalışmak pek de mantıklı bir fikir değildir. Birden fazla müşteri, portföyünüzü geliştirmek ve en nihayetinde kâr edebilmek için çok önemlidir.
  3. Gelir ve giderlerinizin kayıtlarını tutuyor musunuz? Bu kayıtlara vergi amaçlı veya iş için harcamalarınızı takip etmek amacıyla kullanmanız gerekebilir.
  4. Vergi veriyor musunuz? Vergi ödüyorsanız şayet, bunun için gerekli birikimi vaktinde yapmak sizi zor durumlardan kurtarır.
  5. Acil durumlarda kullanabileceğiniz birikiminiz (Zula) var mı? Herhangi kötü bir durumla karşılaşıldığında mali olarak zora düşmemek için birkaç aylık masraflarınızın bedelini ayrı tutmak, biriktirmek iyi bir fikir.
  6. Fiyat politikan, alanındaki rakipler ile rekabet edebilir düzeyde mi? Eğer çok yüksek veya çok düşük fiyatlarınız var ise bunları güncellemek gerekir.
  7. Ek hizmetler veya güncellemeler için ücret alıyor musunuz? Eğer almıyorsanız, almayı düşünün…
  8. En son ne zaman fiyatlara zam yaptınız? Sonuçta kendi işinizi yönetiyorsunuz ve masraflarınızı karşılayacak bedeller belirleyebilirsiniz. Günümüzde teknoloji ne kadar ucuzlamış olsa da hızla değişiyor ve size masraf çıkartabiliyor. Bu nedenle fiyatlarınıza zam yapmaktan başka çareniz yok.

Freelance Yaşam Tarzı Soruları

Freelancer olarak çalışmanın kendine özel zorluklarından ve başarılı ve mutlu bir Freelancer olmanın yollarından bahsetmiştik.  Bu kategori altında freelance yaşam tarzınızı keşfetmeye yardımcı bazı sorular yer alıyor.

  1. Geçtiğimiz altı aylık dönemde kaç saat/gün fazladan çalıştınız? Eğer çok fazla çalışıyorsanız, işlerin kalitesinin düşmesi gibi sorunlardan öte yaşam kalitenizin de düşmesi gibi bir tehlike ile karşılaşabilirsiniz.
  2. Düzenli çalışma saatleriniz var mı? Genel olarak müşterilerinizin size ulaşabileceği saatlerin belirli olması yani düzenli çalışma saatleri müşteri memnuniyeti ile işinize katkı sağlar.
  3. Sizi meşgul edecek yeterli işiniz var mı? Eğer yoksa işinizi pazarlamaya başlayın.
  4. Çalışmalarınız sırasında kişisel izin kullanabiliyor musunuz? İster eğlence için olsun ister hastalık durumunda, çalışmalarınız sırasında kişisel izin kullanmak yaşam kalitenizi arttır.
  5. Ailevi konular ne sıklıkla işinizi bölüyor? Freelancer olarak çalışanların genel çoğunluğu işlerini evden yürütüyor. Evin bir bölümünü ofis olarak dizayn etmiş olsanız bile aileniz veya ailevi konularınız işinizi sıkça bölüyor ise iş ve aile arasındaki dengeyi gözden geçirmekte fayda var. Hatta freelance işiniz için küçük bir ofis bile tutabilirsiniz.
  6. Aileniz ve arkadaşlarınız ile geçireceğiniz zamanlar için işinizi bölüyor musunuz? İşlerin yarıda kalması istenmeyen bir durum olsa da aile ve arkadaşlar ile geçirilecek kaliteli zamanlar, uzun dönem mutluluğunuz için size fayda sağlayacaktır.
  7. Çalışma alanınız rahat mı? Saatlerçe başında oturduğunuz bilgisayar masanız ve koltuğunuz başta olmak üzere kullandığınız ekipmanlar ve alanınızın rahat olmasına özen gösterin.
  8. Hem çalışıp hem de gezebileceğiniz donanıma sahip misiniz? Freelancer olarak çalışanların bazen işi icabı gezmesi gerekebilir ki bu durumda güvenilir bir laptop size inanılmaz kolaylık ve iş sürdürebilirliği sağlar. Ayrıca fotoğraf makinesi vb. ekipmanların da taşınabilirliğini gözden geçirmekte fayda var. Bazen de gezerken çalışmak icab edebilir ve bu durumda hazırlıklı olmak size fayda sağlayacaktır.

Yetenek ve Ekipman Soruları

İşinizi başarılı bir şekilde sürdürebilmek için yeteneklerinizi (bilgilerinizi) ve ekipmanlarınızı güncel tutmalısınız. Bu kategori altında yeteneklerinizin ve ekipmanlarınızın güncel olup olmadığını keşfetmeye yardımcı bazı sorular yer alıyor.

  1. Son günlerde bulunduğunuz iş alanında yeni bir şey öğrendiniz mi? Hangi alanda çalışıyor olursanız olun, gün geçtikçe yeni bir şey ortaya çıkıyor, takip edin!
  2. Yeteneklerinizin (bilgilerinizin) güncel olduğunu söyleyebilir misiniz? Dürüst olun, gerçekten en son çıkan bilgiler veya teknikler ile çalışıyor musunuz?
  3. Bulunduğunuz iş alanında kendinizi geliştirmek istediğiniz bir alan mevcut mu? Eğer evet ise, internet başta olmak üzere kitap, yayın ve kurslar ile size bu fırsat sunuluyor.
  4. Kullandığınız yazılımlar güncel mi? Güncel yazılım kullanmak lisans konusunda tercih edilmese de (bazı kesimler tarafından) lisanslı ve güncel yazılımlar kullanmak size daha fazla hız kazandırabilir, teknik olarak iş sürenizi azaltabilir.
  5. İhtiyacınız olan tüm yazılımlara sahip misiniz? Başarılı olmak için ihtiyaç duyduğunuz tüm yazılımlara sahip olduğunuzdan emin olun. En önemlisi, neye ihtiyacınızın olduğunu bilmek. Bunun için iş alanınızdaki gelişmeleri takip edin, yazılımlardan haberdar olun.
  6. Bilgisayarınızın donanımı yeterli mi? Bilgisayarınızı veya ekipmanlarınızı yenilemek için sürekli bir bütçenizin olması gereklidir.
  7. İnternet bağlantınız yeterince hızlı mı? İnternet hızınızın yüksek olması, size bir çok kolaylık sağlar.
  8. Telefonunuz, işiniz için yeterli mi? Hem donanımsal olarak teknik özellikleri yüksek ve size uygun bir telefon modeli seçebilirsiniz hem de işiniz için ayrı bir hat kullanmayı düşünebilirsiniz.

İş Ağı ve İnternet Soruları

Birçok freelancer çalışan yeni işleri internet aracılığı ile buluyor. Bu kategori altında iş ağı ve internet konusundaki durumunuzu keşfetmeye yardımcı bazı sorular yer alıyor.

  1. Sosyal ağlara katıldınız mı? Cevabınız hayır ise, birçok fırsatı kaçırmış olabilirsiniz.
  2. Sosyal medya varlığınız üç büyüğü (Facebook, Twitter ve LindekIn) içeriyor mu? Bu üç sosyal ağ muhtemel sıralamadaki liderler ve bu alanlarda varlığınızı oluşturun.
  3. İşinizin çevrimiçi (online) varlığı var mı? Bir freelancer’ın kesinlikle sahip olması beklenir.
  4. Blog ve/veya web siteniz (internet siteniz) var mı? Çevrimiçi varlık oluşturmanın en basit ve güzel yolu, sizin kontrolünüzde olan bir web sitenizin (internet sitenizin) olmasıdır.
  5. Ağınızdaki iş fırsatlarını düzenli olarak takip ediyor musunuz? Düzenli olarak işleri takip etmek, karşınıza güzel fırsatlar çıkarabilir.
  6. Diğer insanlar ile (çevrimiçi veya gerçek hayatta) ilişkiniz iyi mi? İş yapmak güvene dayanır ve güven, ilişkileri temel alır. İnsanlarla iyi iletişim içerisinde olmak işiniz açısından büyük önem taşır.
  7. Mail listeniz, e-bülteniniz veya insanlar ile iletişimde kalmanızı sağlayan diğer araçlarınız (Facebook sayfaları vb.) var mı? Her tanıdığınızın (iletişim halinde olduğunuz kişinin) müşteriniz olacağı şartı yok fakat olabilme ihtimalini göz ardı etmemelisiniz.
  8. Sosyal ağınız (internet veya çevreniz) size iş getirdi mi? Sosyalliğinizin işinize dair kullanılabilirliliğini test etmek için güzel bir soru.
  9. Başkalarına iş pasladınız mı? Yoğunluktan veya yetersizlikten dolayı başkalarına iş paslamak, onların da aynı durumlarda size iş paslamasına neden olur. Bu nedenle yapamadığınız veya kabul etmediğiniz projeleri başkalarına yönlendirmekten çekinmeyin.
  10. Reklamın yararlarından faydalanıyor musunuz? Reklam vermek çok klasik olabilir ama günümüzde hala işe yarayan bir teknik.

Hedef Soruları

Diğer tüm işler gibi sizin freelance işinizin de amaçları, hedefleri olmalı. Bu kategori altında hedefler konusundaki durumunuzu keşfetmeye yardımcı bazı sorular yer alıyor.

  1. Freelance iş modeli, beklentilerinizi karşıladı mı? Daha önce freelancer olmanın gerçek masrafları konusuna değinmiştik. Birçok kişi bunların farkında değil veya bunları önemsiz olarak görebiliyor. Önemli olan, freelance iş modelinin ve freelancer olarak çalışmanın sizin beklentilerinizi (maddi ve manevi) karşılaması.
  2. Yaptığınız iş her neyse, memnun musunuz? İşin anahtarı mutluluk. Eğer freelancer olarak mutlu değilseniz, muhakkak bir noktada işinizi ve yaşamınızı etkileyecektir.
  3. Eğer fırsatınız olsaydı, işiniz ile ilgili neyi değiştirirdiniz? Peki, neden ufaktan bunlar için çabalamıyorsunuz?
  4. Freelancer olarak kendinizi geliştirmenizde hangi kitaplar ve kurslar faydalı olacaktır? Bir kenara bunlar için para ayırın ve muhakkak kendinizi geliştirmeye yeterli özeni gösterin.
  5. Freelancer olarak işinizi 1 sene içerisinde nerede görüyorsunuz? Klasik mülakat sorularına benzedi fakat bunun planlamasını 1 değil 5 yıl için yapmak size daha da fayda getirecektir.
  6. İşinizin şu an bulunduğu durumdan, olmasını istediğiniz duruma gelmesi için neler yapmanız gerekiyor? Uzun zamanlı geliştirme planları, başarılı olmanızda size yardımcı olacaktır. Sorunu tanımlamak, çözmenin başlangıcıdır.
  7. Bir sonraki işiniz (projeniz) ne olacak? Kısa dönem üzerinde hangi konuda çalışacağınızı belirlemek iyi fikir. Tabii projelerinizde seçici iseniz. Aksi halde size para kazandıracak bir sonraki işi seçecekseniz demektir.
  8. Kişisel olarak bundan sonra sizi ne bekliyor? Bu da en son olarak yukarıdaki soruları cevapladıktan sonra, kendi öz eleştirinizi yaptıktan sonra kişisel hedeflerinizi belirlemek için güzel bir soru.

Senin Düşüncelerin Neler?

Bu yazıda freelancer olarak çalışan bir kişinin dönemsel olarak yapması gereken performans değerlendirmesinden bahsettim. İşlerin özelliklerine göre bu performans değerlendirmesi haftalık dönemlerle de yapılabilir, yıllık dönemlerle de. Ayrıca sorular da farklılık gösterebilir, özelleştirilebilir.

Atladığım, eksik ya da yanlış yazdığım yerler var ise yazının hemen altındaki yorumlar alanı sizin için yapıldı. İster gerekli bilgileri doldurarak isterseniz facebook hesabınız ile yorum yazabilir, konunun gelişmesine katkıda bulunabilirsiniz.

Yazar Emre KARABULUT

Hi, I’m Emre KARABULUT, 21, and I am the owner of a small (but perfectly formed) design studio called Minimalist Art & Design based in Istanbul, which specialises in Blog and User Interface design. I help entrepreneurs and small business owners create a unique brand and online presence which gives them a powerful platform to reach out to their customers and markets.

“6 Aylık Dönem Sonrası Freelancer’ın Sorması Gereken 50 Soru” için 1 yanıt

Son 3 aydır Freelanceer olarak çalışmaya başladım. Özellikle ailem ve arkadaşlarımla vakit geçirmek adına işimi fazla böldüğümü farkettim şimdi. Sorular arasında eksik birşey görmedim. Bu arada sanırım isimlerimizin aramasında rakibiz. Yorumumu onaylarsan senden de link almış olurum :)

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir